zondag 4 juni 2006

L’homme à battre

In de jongste kiesbarometer van DS en VRT blijft CD&V-NV.A (met 29,4%) veruit de grootste partij en is Yves Leterme onbedreigd de populairste politicus. Niet alleen (premier) Verhofstadt en (kandidaat-premier) Di Rupo zien dit met lede ogen aan, opvallend is dat het ook “pikt” bij sp.a. Zowel gouverneur Stevaert als burgemeester Tobback (die beiden officieel niet meer aan “nationale” politiek doen maar omnipresent zijn in de media), poogden tijdens het weekend in interviews Yves Leterme onderuit te halen. Voor Stevaert “zit Leterme muurvast tussen zijn partij en Vlaanderen want als je de verkiezingen wint, ben je niet zomaar premier. Als het niet lukt, kan hij niet zomaar terug naar Vlaanderen.” De conclusie van Stevaert: “Leterme kan dus nooit winnen, de verkiezingen van 2007 zijn voor hem een ramp.”(Gazet van Antwerpen)
Tobback houdt in Het Laatste Nieuws dezelfde redenering: “Leterme kan gewoon geen goede keuze maken. Doet hij niet mee en blijft hij Vlaams minister-president, dan zal CD&V lager scoren. Doet hij wel mee, dan kan hij niet meer naar Vlaanderen terug en is hij gedoemd om premier te worden. Maar wie premier wordt, zal communautaire toegevingen moeten doen. Dat is onhoudbaar voor zijn kartelpartner NV.A.”
Tobback hoopt dat de socialisten met een sterke PS en sp.a de grootste politieke formatie worden zodat een socialist premier kan zijn. Tobback sluit zelfs het premierschap van Vande Lanotte niet uit.
Vorige zomer verwachtte de Wetstraat een spoedige machtswissel van paars naar rooms-rood maar is er een duidelijke koerswijziging niet alleen bij PS (zie mijn dagboek van 1 juni) maar nu ook bij de sp.a. Mijn broer Herman verklaarde in zijn Sinkseninterview in Het Nieuwsblad op zondag: “ Vande Lanotte wil, als het mathematisch kan, een heruitgave van paars maar met een andere premier.”
De interviews van Stevaert en Tobback bevestigen deze analyse. Geen enkele partij is zo begaan met politieke machtstactiek als de sp.a. Ze vrezen al een Leterme-effect bij de gemeenteraadsverkiezingen, bijv. in Leuven en Hasselt, wat verklaart waarom ze nu al proberen de positie van CD&V en Leterme te destabiliseren. “C’est l’homme à battre”.
Zonder spirit (2,9%) staat de sp.a op 17,8% in Vlaanderen. Wie de interviews met de sp.a-kopstukken leest, heeft nochtans de indruk dat zij alleen zullen bepalen waar dit land politiek naartoe gaat. Hun bondgenootschap met de PS is hierbij hun levensverzekering. In 2003 dacht de sp.a-top dat CD&V een nieuwe oppositiekuur niet zou overleven en dat het progressieve kartel in 2004 de grootste Vlaamse formatie zou worden met Stevaert als minister-president. Het draaide helemaal anders uit.
De orakels Stevaert en Tobback hebben het gewillige oor van de media. Ze hebben een status verworven dat ze niet meer aan “partijpolitiek” doen. Nochtans zijn ze meer dan ooit daarmee bezig. De sp.a leeft politiek boven zijn (electorale) stand en men wacht best de verkiezingsuitslag van 2006 en 2007 af vooraleer grote strategische beschouwingen te geven. De kaarten zouden wel eens bijzonder raar kunnen worden geschut, zowel in Vlaanderen als in Wallonië.
Yves Leterme is echter gewaarschuwd. Zijn état de grâce is voorbij. Ze gaan hem proberen te “pakken”. Tobback en Stevaert (ook als adviseur van de Nederlandse PVDA van Bos) waarschuwen voor een “rechtse” coalitie die zoals in het Nederland van Balkenende “de bijl erin zet”. Leterme als de nieuwe Balkenende: een mager intellectueel verhaal voor wat staat voor pure machtspolitiek. We weten nu waar het sp.a om te doen is.